Hans Moke Niemann, chess grandmaster from the USA (Hans Niemann in 2025) - Foto door Stefan64, via Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Activisten vertragen start, wit slaat meteen toe

18 januari 2026

De openingsdag in Wijk aan Zee begon met oponthoud: actievoerders van Extinction Rebellion blokkeerden de ingang uit protest tegen de milieu-impact van Tata Steel, waardoor de start ongeveer anderhalf uur werd uitgesteld. Na de late aftrap volgden in de Masters meteen drie beslissende partijen, allemaal met wit: Hans Niemann, Vincent Keymer en Arjun Erigaisi profiteerden van vroege missers. Wereldkampioen Gukesh Dommaraju liet later op de dag een gewonnen stelling glippen tegen Javokhir Sindarov, die met eeuwig schaak ontsnapte.

Ongewone aanloop, snelle beslissingen

De speelronde kwam met een vertraging van 90 minuten op gang nadat de toegang tot de speelzaal kortstondig was geblokkeerd. Eenmaal begonnen, volgde een zeldzaam patroon voor dit niveau: drie vroege blunders bepaalden de uitslag. Niemann had slechts 16 zetten nodig tegen Vladimir Fedoseev, die een paardoffer twee zetten te laat doorzette en zonder compensatie achterbleef. Even later sloeg Keymer toe toen Anish Giri op zet 22 in een torenvork liep; de partij was direct beslist.

Arjun Erigaisi voegde zich bij de winnaars door zijn positionele overwicht tegen titelhouder Praggnanandhaa Rameshbabu koel uit te bouwen. Pragg stelde rokade uit op een moment dat dat nog veilig kon, belandde onder langdurige druk en moest uiteindelijk capituleren. Alle drie winstpartijen in de Masters kwamen tot stand met de witte stukken.

Gukesh laat half punt liggen, overige remises

De overige ontmoetingen eindigden in remise. Jorden van Foreest en Thai Dai Van Nguyen besloten na 27 zetten tot zetherhaling, nadat een vroege pionnenstorm op de koningsvleugel tot een gespannen maar uiteindelijk evenwichtige stelling had geleid. De spannendste partij van de dag was Sindarov tegen Gukesh. Vanuit een Ragozin ontstond in het middenspel licht voordeel voor de wereldkampioen. Rond zet 38-39, zonder increment vóór zet 40, verslechterde Sindarovs stelling na twee onjuiste beslissingen.

Na verdere vereenvoudigingen verscheen een zeldzame materiaalverhouding op het bord: twee torens, een paard en twee pionnen tegen een dame en vijf pionnen. Gukesh drukte lang door, maar moest steeds rekening houden met eeuwig schaakmotieven. Op zet 70 liet een onnauwkeurige paardzet de vlucht uit, waarna Sindarov de halfje veiligstelde. Voor de Oezbeek een knappe redding, voor Gukesh een gemiste kans.

Challengers: vier winnaars, lastige start voor de Nederlanders

In de Challengers leverde de eerste speeldag vier beslissingen op. Vedant Panesar, via de Qualifiers geplaatst, versloeg Eline Roebers met zwart nog vóór de tijdscontrole. Aydin Suleymanli won eveneens met zwart van Erwin l’Ami, terwijl Bibisara Assaubayeva (tegen Andy Woodward) en Lu Miaoyi (tegen Max Warmerdam) met wit zegevierden. Drie van deze overwinningen vielen pas na zet 40, anders dan in de Masters waar vroege fouten de doorslag gaven.

Een opvallende confrontatie tussen Vasyl Ivanchuk en Carissa Yip eindigde na 35 zetten in remise vanuit een Nimzo-Indiër. Ivanchuk koos voor een avontuurlijke aanpak met lange rokade in een reeds verzwakte structuur, maar na een gespannen middenspel besloot ook dit duel in eeuwig schaak.

Toernooiverloop en context

Tata Steel Chess loopt van 17 januari tot en met 1 februari in Wijk aan Zee. Zowel de Masters als de Challengers zijn 14-koppige rondesystemen. Na de openingsdag staat het drietal Niemann, Keymer en Erigaisi op kop in de Masters. In de Challengers zorgde het viertal Panesar, Suleymanli, Assaubayeva en Lu voor de eerste puntenoogst. De latere start door de klimaatactie bepaalde de aanloop van de dag, maar eenmaal achter de borden zorgden de spelers zelf voor het verhaal: scherpte werd beloond, onachtzaamheid afgestraft.

Bronnen: en.chessbase.com, theweekinchess.com, www.chess.com, indianexpress.com

Vermelde spelers: Hans Niemann, Vincent Keymer, Arjun Erigaisi

Partij in de kijker