FIDE kondigde nieuwe spelregels aan voor het wereldkampioenschap snelschaken, met een ingreep in het blitzformat die meteen tot discussie leidt: een langere Zwitserse fase en een veel smallere eindronde. De federatie telt intussen af naar Doha, waar over 100 dagen het jaarlijkse slotstuk van het snelle schaken van start gaat.

De kern van de wijziging zit in de Blitz. Na een uitgebreide Zwitser wordt de knockoutfase niet langer met acht, maar met vier spelers gespeeld. Volgens FIDE-CEO Emil Sutovsky moet dat “te veel niet-partijen” in de slotronde voorkomen en tegelijk meer speelronden bieden voor het brede deelnemersveld.

Meer Zwitsers, minder knock-out

FIDE houdt voor Rapid vast aan 13 ronden in de open sectie en 11 in de vrouwenrubriek, gespeeld volgens het Zwitsers systeem. De Blitz ondergaat de grootste aanpassing: in de open afdeling worden nu 19 ronden afgewerkt (voorheen 13), in de vrouwen 15 (voorheen 11). Pas daarna volgt een eindronde met enkel de beste vier, die op één dag via halve finales en finale de titel verdelen.

Sutovsky motiveerde de keuze in een e-mail waarin hij aangaf dat er met diverse spelers is gesproken en dat de ontvangst overwegend positief was. “We felt KO was a really attractive format, but last time having top-8 led to many non-games in the last round. Also starting the KO from just 4 players allows for more rounds in the Swiss – so one bad game can’t ruin your tournament, and also those who do not qualify have more chances to play – and not just one day of blitz.”

Speelkalender en opzet in Doha

Volgens het schema in Doha spelen de deelnemers de eerste 13 blitzzwitsers op 29 december, gevolgd door ronden 14-19 en de knock-out op 30 december. Voor de vrouwen staat hetzelfde model: 10 ronden op dag één, 5 op dag twee en aansluitend de eindronde. Daarmee zijn spelers die niet doorstoten, toch beide blitzdagen actief aan het bord.

Het Rapidgedeelte loopt over drie dagen met 13 (open) en 11 (vrouwen) ronden. In geval van een gedeelde eerste plaats na tiebreakcriteria volgt een blitzmatch om de kampioen aan te duiden; blijven ook daar gelijke standen bestaan, beslist een sudden death-partij. Bij meer dan twee gedeelde leiders komt er een blitz-knock-out.

Nasleep van controverse en tiebreakduidelijkheid

De aanpassingen volgen op de commotie van vorig jaar, toen Magnus Carlsen en Ian Nepomniachtchi als co-kampioenen uit de strijd kwamen na een onderlinge afspraak, terwijl de reglementen doorstrijden voorschreven. FIDE legt nu expliciet vast dat gelijke standen in de Blitz-knock-out na vier partijen worden beslist met één Armageddonpartij. Zo moet elke match een winnaar opleveren.

Het nieuwe viermansformat maakt de eindfase moeilijker te halen. Een illustratie uit de vorige editie: tien spelers eindigden op 9,5/13; Daniil Dubov en Daniel Naroditsky misten toen al de top-8 op tiebreak. Met slechts vier plaatsen zouden nog meer toppers buiten de boot vallen, terwijl FIDE tegelijk inzet op minder salonremises in de laatste Zwitserse ronden.

Reacties uit het spelersgilde

De Braziliaanse grootmeester Rafael Leitao reageerde positief op de ingreep. “I really like this new system, I think it’s better than the previous one. With more rounds to play no one can complain about the lack of luck, while keeping the attractive knockout format for the spectators. I’m looking forward to it!”

Volgens FIDE zorgt de combinatie van een langere Zwitser en een compacte eindronde voor meer bordtijd voor het brede veld en een climax die televisievriendelijk blijft. Dat de knockout nu pas met vier spelers start, moet voorkomen dat de slotronden van de Zwitser verworden tot risicomijdende formaliteit.

Aftellen naar Doha

Met nog 100 dagen te gaan tot de start in Qatar, waar de World Rapid & Blitz traditioneel het schaakjaar afsluiten, zet de federatie in op duidelijkheid over regels en tiebreaks. De verwachting is dat het nieuwe blitzformat het speelplezier voor velen vergroot, terwijl de strijd om de titel scherper wordt afgebakend op de laatste dag. Wie zich tot kampioen kroont, zal dat nu onherroepelijk aan het bord moeten afdwingen.

Bronnen: www.chess.com, www.fide.com

Vermelde spelers: Magnus Carlsen, Ian Nepomniachtchi, Emil Sutovsky, Rafael Leitao