De onderlinge strijd tussen Magnus Carlsen en Hikaru Nakamura kreeg online nieuw elan, intussen groeit de controverse rond Nakamura’s gekozen route naar de Candidates via de ratingplaats. Terwijl Carlsen een Titled Tuesday won en Nakamura de After Party op dezelfde dag op zijn naam schreef, werkt de Amerikaan parallel aan het halen van voldoende klassieke partijen voor zijn kwalificatie-eis.

Online titels heen en weer: Carlsen pakt Titled Tuesday, Nakamura de After Party

Op 9 september zegevierde Magnus Carlsen in Titled Tuesday. In de slotronde moest hij met zwart langs Hikaru Nakamura om de eindzege veilig te stellen; dat lukte. Oleksandr Bortnyk werd tweede en Alireza Firouzja derde. Enkele uren later was het de beurt aan Nakamura: hij won de inaugurele Titled Tuesday After Party, een twee uur durend arenaformat met $10.000 (ongeveer €9.200) aan prijzen. De Amerikaan eindigde met 86 arena­punten bovenaan, met Georgijs Germanovs en Pranesh M. op respectievelijk 72 en 70 punten.

De dubbele uitslag illustreert de bekende dynamiek tussen beide grootmeesters: Carlsen blijft maatgevend in snelschaakformats met een sterk veld, terwijl Nakamura zijn domein als streamende online-topschaker onderstreept door in arena’s en neventoernooien te domineren. De onderlinge ontmoeting in de Titled Tuesday-beslissing gaf het geheel extra lading.

Nakamura’s kwalificatiepad: klassiek volume boven alles

Parallel aan het online circuit werkt Nakamura aan een specifiek doel: kwalificatie voor het FIDE Candidates Tournament via de ratingplaats. Het reglement bepaalt dat de speler met de hoogste zesmaandelijkse ratinggemiddelde van augustus 2025 tot en met januari 2026, én met minstens 40 gerate klassieke partijen in die periode, een ticket krijgt. In die context is het aantal klassieke partijen geen detail, maar een harde voorwaarde.

Omdat zijn klassieke volume achterbleef, koos Nakamura de afgelopen weken voor een onorthodox schema met kleinere, Amerikaanse open toernooien. Het leverde hem snelle progressie in partijenaantallen op en beperkte, maar positieve ratingwinst. De keuze is onderwerp van debat, maar onmiskenbaar binnen de regels.

Twee staten, twaalf uit twaalf: Louisiana en Iowa

Eind augustus dook Nakamura op in New Orleans voor het Louisiana State Championship, gespeeld op de campus van Loyola University. Hij won met 7/7; zes van die partijen telden als klassiek voor FIDE-doeleinden, omdat de openingsronde met een sneller tempo niet voldeed aan de norm. De lokale titel ging, conform reglement, naar de best geklasseerde speler uit Louisiana; de internationale winnaar stond daar los van. Het totale prijzengeld bedroeg $3.000 (ongeveer €2.760), maar voor Nakamura telden vooral de gerate partijen.

Enkele dagen later herhaalde zich het patroon in Iowa City, waar hij de Iowa Chess Open met 5/5 op zijn naam schreef. Alle vijf partijen voldeden aan de klassieke criteria. De hoogste tegenstanderrating in Iowa was 2.147, het gemiddelde net boven de 2.000. De hoofdprijs was $750 (ongeveer €690), die Nakamura volgens eigen zeggen zou schenken. Met deze twee starts bracht hij zijn jaar­totaal op 29 klassieke partijen, met nog 11 te gaan voor het einde van december. Volgens de live­lijst steeg hij naar 2.816, gelijk aan zijn hoogste waarde uit een decennium terug.

Discussie over sportieve balans en transparantie

De keuze om deel te nemen aan kleinere opens verdeelt de meningen. Critici vrezen een vertekening van het speelveld wanneer een wereldtopper punten en partijen verzamelt tegen veel lagere Elo’s. Voorstanders benadrukken dat hij niets anders doet dan de FIDE-regels toepassen, en dat zijn aanwezigheid lokale spelers juist een zeldzame kans biedt om tegen absolute wereldtop te spelen. Volgens commentatoren heeft Nakamura zijn plan openlijk uiteengezet en zelfs gestreamd, wat de transparantie vergroot.

Ondertussen blijft Carlsen het tempo bepalen in de online topscène. Zijn zege in Titled Tuesday kwam tot stand via een degelijke eindsprint, inclusief de beslissende overwinning op Nakamura in de slotronde. Het contrast met de After Party-winst van Nakamura – waar consistentie en tempo in een arena doorslaggevend zijn – zet de verschillen in hun online profielen nog scherper aan.

Stand van zaken: Candidates-kader en het ontbrekende dozijn

In het kwalificatiekader is Fabiano Caruana al geplaatst via de FIDE Circuit-regeling, terwijl er geen verwachting is dat Magnus Carlsen meedoet aan de Candidates. Voor de ratingplaats lijkt Nakamura, mits hij het partijenaantal haalt en zijn niveau vasthoudt, de voornaamste kandidaat. Zijn Indiase rivalen, onder wie Praggnanandhaa Rameshbabu en Arjun Erigaisi, kunnen zich via alternatieve routes kwalificeren.

Waar Nakamura zijn laatste 11 klassieke partijen nog zal spelen is niet bekendgemaakt. Vast staat dat zijn pragmatische toernooikeuze hem op koers houdt voor de ratingnorm, terwijl zijn digitale duels met Carlsen blijven zorgen voor een zichtbaar spanningsveld: op het bord online wisselen ze titels af, in de coulissen draait het om reglementen, volumes en gemiddelden.

Bronnen: en.chessbase.com, www.chess.com, indianexpress.com, www.chess.com

Vermelde spelers: Magnus Carlsen, Hikaru Nakamura