De internationale schaakbond FIDE heeft de Russische schaakfederatie geschorst wegens het blijven organiseren van activiteiten in door Rusland bezette delen van Oekraïne. De maatregel volgt op een uitspraak van het CAS en treedt onmiddellijk in werking. Intussen maakt Hongkong zich op voor de komst van de wereldtop bij de World Team Rapid & Blitz vanaf 16 juni.

Volgens FIDE werd de CFR vooraf om bevestiging van naleving gevraagd. In een brief van 10 juni erkende de Russische federatie dat de CAS-eis niet was uitgevoerd. De FIDE-Raad besloot daarop het lidmaatschap te schorsen voor drie jaar, of tot naleving. “The requirements set forth in the CAS award have not been fulfilled within the prescribed timeframe,” luidde de mededeling.

Juridische basis en reactie uit Moskou

Het CAS had de CFR 90 dagen gegeven om alle activiteiten in de bezette regio’s, waaronder de Krim, Donetsk, Loehansk, Cherson en Zaporizja, te staken. De deadline verliep op 9 juni. Uit Russische hoek klinkt geen koerswijziging: “As a legal entity created and operating in accordance with Russian laws, the FSHR is subject to the Constitution of the Russian Federation and Russian legislation,” zei uitvoerend directeur Alexander Tkatsjev. CFR-voorzitter Andrei Filatov meldde dat juristen de FIDE-beslissing bestuderen en dat een beroep mogelijk is: “Of course, it is regrettable that the FIDE Council is forced to follow the CAS decision and adopt this resolution, but this does not come as a surprise to us.”

Individuele rechten versus teamdeelname

De FIDE-Raad benadrukte de bescherming van individuele spelers. Jeugd mag onder Russische vlag uitkomen; volwassenen kunnen onder neutrale FIDE-vlag spelen. Teams van Russische burgers zouden in toekomstige FIDE-landenteams onder neutrale vlag kunnen meedoen. Critici vinden dat strijdig met het FIDE-Handvest. IM George Mastrokoukos stelt: “Russia cannot participate in FIDE General Assemblies, it cannot vote and it cannot nominate officers for FIDE positions. It also cannot participate in FIDE team competitions as all their rights of FIDE Chapter article 10 are suspended.” Hij wijst bovendien op artikel 13.6, dat deelname van officials en nationale teams van geschorste bonden verbiedt.

Twijfels over procedure en moraal

Mastrokoukos betwist ook dat de Algemene Vergadering de sanctie nog zou moeten bekrachtigen, omdat CAS-beslissingen bindend zijn. GM Peter Heine Nielsen noemt de FIDE-lijn zowel juridisch als moreel onjuist: “Now FIDE is trying to let them continue the illegallities, but save them from the consequences of a suspension.” Volgens hem werden sinds de eerdere tuchtzaken meer dan 1.300 activiteiten in de bezette gebieden georganiseerd.

Schorsing met open eind, Hongkong trapt af

De schorsing geldt voor drie jaar, of tot de CFR de CAS-uitspraak naleeft. Een aparte CAS-zaak over het opheffen van beperkingen voor Russische en Belarussische teams dient op 18 juni. Tegelijk verschuift de aandacht sportief naar Hongkong, waar van 16 tot en met 22 juni de World Team Rapid & Blitz en de eerste World Team Amateur Rapid Chess Cup plaatsvinden. De hoofdwedstrijden lopen van 17 tot 21 juni in het Queen Elizabeth Stadium, met 48 teams en bijna 400 spelers. De rapidsectie kent 12 ronden Zwitsers (17-19 juni, start telkens om 14:00), het blitzgedeelte heeft poules en een knock-out (20-21 juni; poules om 14:00, achtste finales 20 juni om 19:00, kwartfinales 21 juni om 14:00, finale om 19:00). De Amateur Cup opent op 18 juni om 8:45 en speelt op 18, 19 en 20 juni ronden om 9:00, 10:00 en 11:00; de finalefase begint op 21 juni om 12:30. In elk team van zes tot negen spelers is minimaal één vrouw en één recreant verplicht; elke match telt zes borden.

Bronnen: www.chess.com, www.fide.com

Vermelde spelers: Andrei Filatov, Arkady Dvorkovich, Alexander Tkatsjev, George Mastrokoukos, Peter Heine Nielsen