Alireza Firouzja, chess grandmaster from France (Alireza Firouzja in 2025) - Foto door Stefan64, via Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Firouzja wijst Franse olympiadekans af, bond dreigt met uitsluiting

De Franse schaakbond maakte vandaag de selecties bekend voor de komende Olympiade en ging ongewoon expliciet in op de afwezigheid van nummer één van het land, Alireza Firouzja. De grootmeester bedankte voor een uitnodiging zonder officiële motivatie. De bond koppelde daaraan een waarschuwing over toekomstige oproepen, maar liet de deur op een kier.

De Franse open ploeg bestaat uit Maxime Vachier-Lagrave, Etienne Bacrot, Maxime Lagarde, Jules Moussard en Marc’Andria Maurizzi, met Sébastien Mazé als captain. Bij de vrouwen zijn geselecteerd: Marie Sebag, Sophie Milliet, Manon Schippke, Pauline Guichard en Deimante Daulyte-Cornette; hun captain is Silvia Alexieva. Het wereldwijde landentoernooi vindt in september plaats in Samarkand, Oezbekistan.

De federatie stelde dat Firouzja “zonder officieel zijn redenen te vermelden” afzag van deelname. Daarbij werd het bredere patroon benoemd: “Dit is het vijfde opeenvolgende jaar dat hij niet deelneemt aan de Olympiade of het EK namens Frankrijk.” Vervolgens volgde een principiële lijn: “Alireza Firouzja zal in de toekomst niet meer voor de nationale ploeg worden opgeroepen, tenzij hij duidelijk zijn wens uit om permanent terug te keren in het team.” Tegelijk werd benadrukt dat zijn “immense talent” buiten kijf staat en dat de keuze bedoeld is “om iedereen te herinneren aan het belang van de inzet die hoort bij het Franse nationale tricot”.

Reacties en ruimte voor herstel

Hoewel de toon stevig was, bleef er perspectief op verzoening. Nationaal coach Laurent Fressinet schreef op X dat hij “een van Alireza’s grootste fans” is en “alleen maar een verandering in de toekomst kan verwelkomen”. Firouzja, die in 2019 naar Frankrijk verhuisde en sinds 2021 de Franse nationaliteit heeft, speelde zijn laatste Olympiade in 2018 voor Iran en heeft sindsdien geen landentoernooi voor Frankrijk betwist.

In de voorbije jaren sloeg hij vaker grote evenementen over. Zo verscheen hij niet in de FIDE World Cup van 2023 en 2025, een onderdeel van de cyclus richting het wereldkampioenschap. In 2023 motiveerde hij dat met: “I didn’t see myself playing one month every day chess, it was just too much to compete,” waarbij hij een enkel toernooi van die duur “a bit weird” noemde. Zijn activiteiten en interesses buiten het bord, onder meer mode, kwamen vaker ter sprake.

Selectiekeuzen en terugkerende namen

De leiding in het open team komt bij Vachier-Lagrave te liggen. Ook zijn staat van dienst in teamverband kent onderbrekingen: hij sloeg de Olympiade van 2022 over en miste het laatste EK door een clash met de Grand Chess Tour Finals in São Paulo, waarna Frankrijk zonder de twee hoogste ratingdragers als 24ste eindigde. In een video-interactie met Levon Aronian in 2025 gaf hij aan Firouzja te hebben gevraagd voor de Olympiade te spelen, zonder succes.

Opvallend zijn verder de terugkeer van Bacrot en Sebag. Bacrot, nummer drie van Frankrijk, ontbrak op het afgelopen EK na een selectie op basis van “groepscohesie” en tekende toen bezwaar aan; zijn huidige oproep wijst op het gladstrijken van plooien. Sebag, sinds 2008 grootmeester en de eerste Française met die titel, speelt voor het eerst sinds 2022 weer een Olympiade.

Ongewijzigde ruggengraat, verschuivingen in detail

Ten opzichte van 2024 blijft de kern intact. In de open ploeg vervangt Moussard coach Fressinet als speler; bij de vrouwen neemt Sebag de plaats in van Natacha Benmesbah. De aanvoerders blijven Mazé en Alexieva. Ondertussen werkt Firouzja zijn individuele kalender af met topcompetities als de Grand Chess Tour en Norway Chess, terwijl in augustus een planningconflict tussen de Grand Chess Tour en de Esports World Cup kan leiden tot een keuze tussen beide. De bond laat intussen duidelijk weten dat deelname aan teamtoernooien voor haar geen vrijblijvende zaak is.

Bronnen: www.chess.com, indianexpress.com

Vermelde spelers: Alireza Firouzja, Maxime Vachier-Lagrave, Etienne Bacrot, Maxime Lagarde, Jules Moussard, Marc’Andria Maurizzi, Marie Sebag, Sophie Milliet, Manon Schippke, Pauline Guichard, Deimante Daulyte-Cornette