Met nog minder dan een maand tot de FIDE-verkiezing van een nieuwe president loopt de spanning op. Alle drie presidentsduo’s hebben formele klachten ingediend, terwijl de verkiezingsorganen intussen geldige kandidaturen en stemrechten publiceren. De geschillen draaien vooral om vermeende partijdigheid, de toelaatbaarheid van Timur Turlov en de integriteit van het proces.

FIDE bevestigde dat de Kiescommissie klachten ontving van de tickets Buettner–Pein, Rosenstein–Tang en Turlov–Anand. Volgens FIDE dienden de betrokkenen in alle drie dossiers juridische weerwoorden in. De commissie onder leiding van Roberto Rivello zou eind augustus verslag uitbrengen, maar op 2 september was nog niets openbaar gemaakt.

Buettner verwijt FIDE dat middelen en personeel van de federatie Turlovs campagne zouden ondersteunen, in strijd met artikel 9.8 van het kiesreglement dat neutraliteit en het niet-gebruik van FIDE-resources voor campagnevoering voorschrijft. In een sommatie van 6 augustus vroeg hij om directe instructies aan medewerkers en een publieke bevestiging van strikte onpartijdigheid. Zijn campagne meldde op 18 augustus geen inhoudelijke reactie te hebben ontvangen: “We believe in due process… But due process also requires a process.”

Dispuut over Turlovs toelaatbaarheid

Zowel Buettner als Rosenstein betwisten Turlovs geschiktheid als kandidaat, elk met eigen accenten. Buettner koppelt zijn klacht aan drie punten: deelname van een all-Russisch universiteitsteam aan een FIDE-competitie, zakelijke kwesties rond dochterondernemingen van Freedom Holding en een vermeend belangenconflict met FIDE’s hoofdsponsor. Hij stelt desnoods door te willen procederen bij het CAS.

Rosenstein vraagt de Kiescommissie en, waar bevoegd, het CAS om Turlovs nationaliteitstraject en sanctiestatus te toetsen. Hij verwijst naar een Russische paspoortregistratie en naar Oekraïense sancties uit oktober 2022. Turlov antwoordt dat hij op 27 september 2022 afstand deed van de Russische nationaliteit en uitsluitend Kazachs staatsburger is. Zijn team benadrukt: “Mr Turlov has never been sanctioned by FIDE or found guilty of a criminal offence.”

Beschuldigingen over stemmen en wederzijdse klachten

In een interview stelde Buettner dat stemmen zouden worden “gekocht”, zonder bewijs te publiceren. Het FIDE-reglement verbiedt “ongepaste voordelen” aan federaties. Turlov en Anand dienden op 11 augustus op hun beurt een klacht in tegen Rosenstein–Tang, met punten over ongeldige voordrachten, te vroege campagne, “ongefundeerde beschuldigingen” en vermeend laster. “This is not an attempt to remove an opponent from the election,” aldus Turlov.

De Kiescommissie moet de klachten behandelen en, voor zover het de toelaatbaarheid betreft, “in de kortst mogelijke termijn” beslissen. De definitieve uitspraak over geschiktheid moet uiterlijk 15 dagen voor de stemming worden gecommuniceerd.

Geldige kandidaturen en stemrechten gepubliceerd

Los van de presidentsstrijd publiceerde de Kiescommissie haar verslag van 30 augustus met lijsten van geldige aanmeldingen voor verkozen vicepresident, lid van de Constitutionele Commissie en zonevoorzitters. Voor de functie van verkozen vicepresident werden 18 namen aanvaard; in één geval moet de kandidate haar dossier aanpassen om de geldigheid te bevestigen. Voor de Constitutionele Commissie zijn twee geldige kandidaten geregistreerd voor een tussentijdse zetel. Daarnaast is per zone een reeks geldige kandidaturen voor continentale zonevoorzitters opgenomen, met de kanttekening dat in uitzonderlijke gevallen, na consensus binnen de betrokken zone, een nieuwe indieningstermijn mogelijk is tot 10 september.

FIDE publiceerde eveneens de lijst van lidfederaties met stemrecht op de Algemene Vergadering van 26 september, inclusief de namen van hun voorzitters en gedelegeerden, alsook de lijst met geschorste lidfederaties. De verkiezing komt daarmee in een fase waarin zowel procedurele knelpunten als formele voorwaarden gelijktijdig zichtbaar worden.

Bronnen: www.chess.com, www.fide.com, www.fide.com

Vermelde spelers: Jan Henric Buettner, Malcolm Pein, Wadim Rosenstein, Gordon Tang, Timur Turlov, Viswanathan Anand