De internationale schaakfederatie publiceerde de lijst met stemgerechtigde bonden voor de Algemene Vergadering 2026, inclusief geschorste leden. Tegelijk plaatst Deutsche Welle vraagtekens bij de tanende invloed van Rusland binnen FIDE nu de Russische bond geschorst is en Arkadi Dvorkovitsj niet herverkiesbaar is. Het debat over macht, sponsoring en opvolging is daarmee volop losgebarsten.

De FIDE-publicatie, conform het kiesreglement, bevat de namen van de stemgerechtigde federaties en hun presidenten en afgevaardigden, plus een overzicht van geschorste leden. In die laatste categorie valt sinds juni de Russische schaakbond, na een uitspraak van het Hof van Arbitrage voor de Sport (CAS) over door Rusland georganiseerde toernooien in bezet Oekraïens gebied. Praktisch gevolg: de Russische federatie heeft geen stemrecht bij de komende bestuurskeuzes.

Deutsche Welle schetst hoe Rusland, ondanks sportieve teruggang aan het bord, via netwerken en financiering invloed hield binnen FIDE. Centraal stond FIDE-voorzitter Arkadi Dvorkovitsj, die in 2018 aantrad en in 2022 ruim werd herkozen. In juli werd hij echter door de EU gesanctioneerd; daarop besloot hij af te zien van een nieuwe kandidatuur. De Kazachs-Russische financier Timur Turlov, eerder genoemd als sponsor en running mate, meldt zich nu als presidentskandidaat.

Duits tandem daagt het establishment uit

Tegenover die machtsverschuiving staan twee Duitse uitdagers. Investeerder Jan Henric Buettner kondigde zijn kandidatuur aan met als speerpunt “transparantie en duurzame groei”, met de Britse official Malcolm Pein als beoogd vicevoorzitter. Coach Peter Heine Nielsen achtte Dvorkovitsj aanvankelijk favoriet, maar wees er al op dat EU-sancties “de situatie kunnen veranderen”.

Binnen Duitsland kiest de nationale bond echter voor een andere koers. DSB-voorzitter Paul Meyer-Dunker steunt ondernemer Wadim Rosenstein, die sinds 2022 grootschalig topevenementen financiert en organiseert. “Wadim Rosenstein is iemand die niet alleen praat; hij onderneemt actie,” aldus Meyer-Dunker. Pein plaatst tegelijk vraagtekens bij de transparantie rond Rosensteins zakelijke achtergrond en zijn positie ten aanzien van Russische invloed in de schaakpolitiek.

Sancties, sponsoring en een krapper speelveld

De CAS-uitspraak dwingt FIDE tot onmiddellijke uitvoering: de Russische bond blijft geschorst en uitgesloten van stemming zolang de sanctie loopt. Rosenstein reageerde principieel: hij ziet het liefst dat “iedere speler onder eigen vlag kan uitkomen”, maar stelt dat de FIDE-voorzitter binnen de regels elke bond moet dienen; in dit geval is “het juridische kader helder”.

DW merkt op dat Russische media de campagnes van Dvorkovitsj en Rosenstein belichten, terwijl Buettner en Pein nauwelijks voorkomen. Intussen ligt er voor FIDE een bredere uitdaging: het aantrekken van sponsors zonder Russische banden. Zoals Pein het formuleerde: “Overal ter wereld is het schaken enorm gegroeid in de voorbije vijf jaar — maar FIDE niet. Dat willen wij veranderen.”

Bronnen: www.fide.com, en.chessbase.com

Vermelde spelers: Arkady Dvorkovich, Timur Turlov, Jan Henric Buettner, Malcolm Pein, Wadim Rosenstein, Peter Heine Nielsen, Paul Meyer-Dunker