De eerste speeldag in Samarkand leverde in de Open sectie opvallend veel remises op, terwijl de vrouwencompetitie meteen opschudding kende met nederlagen voor meerdere favorieten. Wereldkampioen Gukesh D, Alireza Firouzja en thuishoop Nodirbek Abdusattorov behoorden tot de winnaars, net als Anish Giri en titelverdediger Vidit Gujrathi.

Samarkand opent met ceremonieel en veel halfjes

De vierde editie van de Grand Swiss begon om 15.00 lokale tijd met de traditionele eerste zet op de topborden. Alisher Sadullaev opende onder meer het bord van Abdusattorov, bijgestaan door FIDE-voorzitter Arkady Dvorkovich en hoofdarbiter Laurent Freyd. In tegenstelling tot veel Zwitsers waar ronde één vaak veel beslissingen brengt, bleek het niveau hier zo vlak dat een merendeel van de Open-partijen in evenwicht eindigde.

Op het topbord deelde R Praggnanandhaa het punt met Jeffery Xiong in de ruilvariant van het Frans. “Getting Jeffrey [former World Junior Champion] is unlucky, but everyone is strong here, and you don’t really have easy games,” zei de Indiaan na afloop. Ook Arjun Erigaisi–Maksim Chigaev en Ediz Gurel–Vincent Keymer eindigden in remise, terwijl Gabriel Sargissian een gewonnen stelling tegen Hans Niemann liet glippen.

Gukesh, Firouzja, Abdusattorov en Giri meteen trefzeker

Toch waren er enkele duidelijke resultaten. Wereldkampioen Gukesh D won met zwart in de Caro-Kann van de ervaren Étienne Bacrot. Alireza Firouzja profiteerde in een ogenschijnlijk gelijk eindspel van een ernstige fout van Bassem Amin. Anish Giri versloeg Robert Hovhannisyan in een Najdorf, en Vidit Gujrathi – winnaar in 2023 – zette Alexander Donchenko te kijk na tijdnoodperikelen.

Voor het thuispubliek boekte Nodirbek Abdusattorov een overtuigende zege op Velimir Ivic in opnieuw een Najdorf. Hij forceerde een doorbraak met een vrijpion op de a-lijn en won na wederzijdse onnauwkeurigheden vlak voor de tijdcontrole. Het slot was illustratief: 39…Qxa4 40.Bxa4 Rc1 41.a8=Q Bd4 42.h4 Rxg1 43.Kh2 Ra1 44.Qe8, waarna zwart na enkele schaakjes moest opgeven.

Suleymanli’s koningsidee: een voorbereid damesoffer

De eerste beslissende partij van de dag kwam van Aydin Suleymanli. De Azerbeidzjaan verraste Murali Karthikeyan met een voorbereiding die uitmondde in een geforceerd damesoffer na 15.Nb2 en 15…Nxc3. Ondanks materiële achterstand compenseerde wit met ontwikkeling en activiteit. Na 18…Bg6? in plaats van het enige 18…Ba3, kantelde de stelling definitief: 19.Bg5 Qxc3 20.Rc1, gevolgd door 20…Qxb2 21.Rc6+ Kb7 22.Ne5 en het verplichte teruggave-offer 22…Qxe5 23.Rxe5 Kxc6 24.Bf3+. Uiteindelijk moest zwart nog meer materiaal inleveren en capituleren.

De partij tussen de winnares van de Women’s World Cup, Divya Deshmukh, en Puranik Abhimanyu leverde het eerste echte vuurwerk op in de Open. In een zeldzaam zijpad van het Damegambiet leek zwart na 7…Nh5 8.Bxb8 Rxb8 9.g4 een stuk te verliezen, maar na 9…Qh4+ 10.Kd2 Ng3 11.gxf4 Nxh1 12.Nh3 Bd6 13.Bg2 0-0 14.Qh1 kreeg Puranik voldoende compensatie. Divya bouwde later druk op, maar misrekende zich in tijdnood en verloor. Alexandra Goryachkina, de andere vrouw in de Open, ging met zwart ten onder tegen de Turkse grootmeester Yagiz Kaan Erdogmus.

Valse start voor favorieten in de Women’s Grand Swiss

Het vrouwentoernooi kende een totaal ander beeld met talrijke verrassingen bovenin. Op bord één verloor topfavoriete Anna Muzychuk op tijd van de 18-jarige Zsóka Gaál, ondanks een duidelijk betere stelling: na 36.Ke2 of 36.Kf2 stond wit op winst, maar haar klok besliste. Europees kampioene Teodora Injac werd verslagen door Olga Badelka, die het initiatief greep in het middenspel en het overtuigend afmaakte.

Ook voormalig wereldkampioenes leden nederlagen. Tan Zhongyi ging onderuit tegen Olga Girya; in een Damegambiet-structuur overspeelde Tan de damevleugel, misrekende in de slotfase en verloor een pion, waarna er geen redding meer was. Mariya Muzychuk moest het punt afstaan aan Xeniya Balabayeva na een misbehandeld eindspel met zwart.

Toernooi-info en prijzenpot

De Grand Swiss en de Women’s Grand Swiss bestaan uit 11 ronden en vinden plaats in Samarkand van 4 tot en met 15 september. In de Open sectie doen 116 spelers mee; het merendeel van de partijen in de openingsronde eindigde in remise, met een beperkt aantal beslissingen. Beide evenementen leveren twee tickets op voor de FIDE Candidates van 2026. De prijzenpot in de Open bedraagt $625.000, met $90.000 voor de winnaar; de Women’s Grand Swiss heeft $230.000 aan prijzengeld, waarvan $40.000 voor de eerste plaats. De Open speelt met een uitgebreid drieledig tijdschema; de vrouwencompetitie volgt de standaard FIDE-controle.

Opmerking: “Although there’s no need for me to qualify, I think this is still a great tournament. There are not many super strong open Swiss tournaments. It’s an opportunity for me to play in a different format and prove myself,” verklaarde Gukesh vooraf. “It’s an opportunity for me to play in a different format and prove myself.”

Bronnen: www.fide.com, www.chess.com

Vermelde spelers: Nodirbek Abdusattorov, Gukesh Dommaraju, Alireza Firouzja, Anish Giri, R Praggnanandhaa, Jeffery Xiong, Arjun Erigaisi, Maksim Chigaev, Ediz Gurel, Vincent Keymer, Gabriel Sargissian, Hans Niemann, Étienne Bacrot, Vidit Gujrathi, Alexander Donchenko, Bassem Amin, Velimir Ivic, Aydin Suleymanli, Murali Karthikeyan, Divya Deshmukh, Puranik Abhimanyu, Alexandra Goryachkina, Yagiz Kaan Erdogmus, Anna Muzychuk, Zsóka Gaál, Teodora Injac, Olga Badelka, Tan Zhongyi, Olga Girya, Mariya Muzychuk, Xeniya Balabayeva