De FIDE heeft digitaal beslist om de beperkingen voor Rusland en Belarus grotendeels terug te draaien. Teams uit beide landen mogen opnieuw meedoen aan officiële evenementen, en bij jeugdtoernooien zijn vlaggen en volksliederen weer toegestaan. Over het gebruik van nationale symbolen bij volwassenenteams volgt nog overleg met het IOC.

Op 14 december stemden de nationale afgevaardigden over twee afzonderlijke voorstellen: één van de Russische schaakbond en één van de FIDE-Raad. Beide verwezen naar recente besluiten en aanbevelingen van het IOC over de deelname van Russische en Belarussische sporters. Beiden haalden een meerderheid, wat meteen vragen opriep over de onderlinge verhouding en de onmiddellijke toepassing.

Wat nu direct verandert

De FIDE-Raad beschouwt haar eigen resolutie als uitgangspunt voor de uitvoering. Dat betekent concreet:

– Teams uit Rusland en Belarus worden opnieuw toegelaten tot officiële FIDE-competities.

– In jeugd- en juniorentoernooien zijn nationale symbolen volledig toegestaan, in lijn met de IOC-richtlijnen.

– De beperking op het organiseren van officiële FIDE-evenementen in Belarus vervalt.

FIDE-president Arkady Dvorkovich stelde dat beide beslissingen “de vereiste meerderheid hebben behaald en geldige uitingen zijn van de wil van de Algemene Vergadering”. De Raad werkt daarom verder op de gedeelde punten van beide teksten, conform de laatste IOC- en Olympic Summit-richtlijnen over toegang tot sport en politieke neutraliteit.

Twee lijnen over vlag en volkslied

De verschillen zitten in de protocollen voor volwassenenteams. Het voorstel van de Russische bond vraagt onmiddellijke volledige terugkeer van nationale symbolen. De FIDE-Raad daarentegen wil die symbolen voorlopig enkel toestaan bij jeugd en junioren, en bij volwassenen neutrale aanduidingen hanteren totdat aanvullend IOC-overleg is afgerond. De Raad zal na die consultatie een definitieve beslissing nemen over vlaggen en anthems in teamtoernooien voor volwassenen, om aan te sluiten bij internationale sportstandaarden.

De stemming weerspiegelde uiteenlopende opvattingen binnen de schaakgemeenschap. Het Russische voorstel kreeg 61 stemmen voor, 51 tegen en 14 onthoudingen, met 15 niet-stemmers. Het voorstel van de FIDE-Raad haalde 69 voor, 40 tegen en 15 onthoudingen, met 17 niet-stemmers. Daarmee ligt de operationele basis vast, terwijl één cruciaal protocolpunt – nationale symbolen bij volwassenenteams – later wordt beslecht.

Gevolgen voor federaties en toernooien

Met de heropname van Russische en Belarussische teams verandert de samenstelling van officiële FIDE-evenementen. Jeugdspelers uit beide landen krijgen hun volledige rechten terug, inclusief het gebruik van vlag en volkslied, wanneer hun nationale sportorganisatie “in good standing” is. Voor volwassenenteams blijft de neutraliteitslijn voorlopig leidend tot de Raad de IOC-consultatie afrondt. De FIDE benadrukt dat de verdere uitwerking uitsluitend beoogt te stroken met de meest recente IOC-richtlijnen over toegang tot sport zonder politieke inmenging.

Bronnen: en.chessbase.com, www.fide.com

Vermelde spelers: Arkady Dvorkovich